Aan de benedenloop van het riviertje de Rotte begon de ontwikkeling van wat zou uitgroeien tot de grootste haven ter wereld. De Oude Haven een natuurlijke haven in de monding van de Rotte. Sporen van bewoning op de oevers van de Rotte nabij de Laurenskerk dateren van zo’n 150 jaar na Christus. Tijdens het graven van het spoorwegtunneltracé zijn munten en aardewerk uit de tiende tot twaalfde eeuw gevonden afkomstig uit Duitsland en Noord Frankrijk. Dit duidt al op internationale handel in de vroege middeleeuwen. 

In de 16e eeuw werden nieuwe havens gegraven zoals het Haringvliet dat stamt uit 1596. Hier werd vroeger de haring per schip binnengevoerd. Aanvankelijk boden de kaden vooral ruimte aan opslagplaatsen, scheepswerven en mastenmakerijen. Later in de 18e eeuw werden de brede kades bebouwd, veelal met zogenaamde Rotterdamse koopmanshuizen met het pakhuis in de onderbouw en een royaal woonhuis daarboven. Na het bombardement in 1940 raakte het gebied rond de Oude Haven steeds meer in verval. In het wederopbouwplan was rekening gehouden met een reusachtig verkeersplein. Protesten van kunstenaars en studenten keerden het tij. 

Architect Piet Blom maakte het ontwerp in 1978 met onder meer de Kubuswoningen (in de Kijkkubus kunt u zien hoe het daarin wonen is),het Potlood en de woningen aan de Spaanse Kade. De Oude Haven is nu een bruisend uitgaansgebied met vele restaurants, (nacht)kroegen en clubs. Er is ook een scheepshelling voor de historische schepen van het Openlucht Binnenvaartmuseum die in de Oude Haven, Wijnhaven en Haringvliet hun vaste ligplaats hebben. Ook zijn hier nog gebouwen te vinden die het bombardement overleefden: een rij Rotterdamse koopmanshuizen aan het Haringvliet en het Witte Huis uit 1898 (destijds de hoogste wolkenkrabber van Europa). 
In één van de koopmanshuizen is het Mariniersmuseum gevestigd. Op loopafstand van de Oude Haven ligt suptropisch zwemparadijs Tropicana. (bron; De Nieuwe Maasmap)